18 stycznia 2020

ALKOHOLIZM A „ROZWÓD KOŚCIELNY”

Jako adwokat kościelny bardzo często spotykam się z różnymi rodzajami zaburzeń, które powodują „rozwód kościelny”, czyli stwierdzenie nieważności małżeństwa.

Na pierwszy plan wysuwają się jednak zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania.

Wśród nich niechlubną palmę pierwszeństwa dzierży alkoholizm, znany także pod pojęciami: choroba alkoholowa, uzależnienie od alkoholu, czy toksykomania alkoholowa.

Alkoholizm – czyli co?

Należy zdać sobie sprawę, że nie ma jednej wyczerpującej definicji tego zaburzenia.

Wskazuje się, że alkoholizm to nie tylko nałóg picia alkoholu, lecz także zjawisko społeczne polegające na zwiększaniu się liczby osób uzależnionych od alkoholu.

Warto zaznaczyć, że w Polsce jest od 600 tys. do 800 tys. osób uzależnionych od alkoholu. Jak zatem widać, skala tego zjawiska jest ogromna.

Faza zagrożenia

Rozwój alkoholizmu odbywa się w bardzo zróżnicowany sposób.

Oddziałują na to zarówno czynniki indywidualne, np. predyspozycje dziedziczne, cechy osobowości, sytuacja rodzinna, jak i czynniki społeczne, np. środowisko pracy, czy dostępność alkoholu.

O sytuacji zagrożenia popadnięciem w uzależnienie będziemy mówić wówczas, gdy dana osoba:
• szuka okazji do picia; niezależnie od tego, czy osoba ta odniosła sukces (np. dostała awans w pracy), czy też poniosła porażkę (np. straciła pracę),
• ukrywa alkohol,
• lekceważy krytykę i przestrogi,
• przejawia większą tolerancję na alkohol,
• koncentruje się na sprawach związanych z alkoholem, zaniedbując siebie i rodzinę.

Faza powstania alkoholizmu

Powyższe zachowania mogą prowadzić do powstania uzależnienia od alkoholu.

Do najczęstszych przejawów potwierdzających chorobę alkoholową zaliczamy:
• utratę kontroli nad piciem alkoholu,
• występowanie objawów abstynencyjnych, np. drżenie języka, powiek lub wyciągniętych dłoni, nudności, wymioty, tachykardia, bóle głowy, zaburzenia snu, zaburzenia świadomości, halucynacje, iluzje, urojenia, napady padaczkowe,
• potrzeba tzw. klinowania, czyli picie alkoholu w celu złagodzenia albo zapobieżenia powyższym objawom wraz z subiektywnym poczuciem skuteczności takiego postępowania,
• głód alkoholowy, czyli silna i trudna do odparcia chęć wypicia alkoholu,
• bagatelizowanie swojego uzależnienia, np. pomimo posiadania wszywki (disulfiram WZF, dawniej: esperal),
• oskarżanie innych o taki stan rzeczy.

Alkoholizm a „unieważnienie małżeństwa kościelnego”

Choroba alkoholowa niemal zawsze powoduje „rozwód kościelny”, czyli stwierdzenie nieważności małżeństwa.

Nie stanowi ona jednak odrębnego tytułu do „unieważnienia ślubu”, lecz jest rozpatrywana w oparciu o niezdolność z przyczyn natury psychicznej do podjęcia istotnych obowiązków małżeńskich.

Jako adwokat kościelny dodam, iż stwierdzenie nieważności małżeństwa będzie możliwe po przeprowadzeniu kanonicznego postępowania dowodowego.

Co to oznacza? Mówiąc wprost, należy udowodnić, iż dana osoba była alkoholikiem zarówno przed, jak i po zawarciu małżeństwa.

Jak udowodnić alkoholizm?

Istnieje kilka środków dowodowych pozwalających na wykazanie choroby alkoholowej.

Zaliczamy do nich zwłaszcza:
• oświadczenie strony powodowej, czyli wskazanie podczas przesłuchania w sądzie kościelnym, że strona pozwana była uzależniona od alkoholu jeszcze przed zawarciem związku małżeńskiego,
• oświadczenie strony pozwanej, podczas którego przyzna się do alkoholizmu,
• zeznania świadków, czyli osób, które ukończyły 14 lat i nie są chore umysłowo, a które potwierdzą uzależnienie strony pozwanej od alkoholu,
• dokumenty, np. zaświadczenia od lekarza psychiatry potwierdzające fakt odbycia wizyt, kopia dokumentacji medycznej potwierdzająca odbycie leczenia odwykowego,
• opinia biegłego kościelnego – np. psychologa lub psychiatry – sporządzona na podstawie akt sprawy albo bezpośredniego badania osoby uzależnionej, która pozwoli wykazać, że pozwany jest niezdolny do podjęcia istotnych obowiązków małżeńskich wskutek uzależnienia od alkoholu.

Przedstawienie dowodów wystarczy?

Proces o stwierdzenie nieważności małżeństwa jest o wiele bardziej skomplikowany.

Warto zaznaczyć, że same dowody mogą okazać się niewystarczające.

Jak to możliwe? Otóż bardzo ważnym etapem jest zainicjowanie procesu. Odbywa się to poprzez złożenie skargi powodowej, czyli wniosku o „rozwód kościelny”.

Już w trakcie jej pisania należy uwzględnić wewnętrzne wytyczne danego sądu kościelnego, bez zastosowania których taka skarga nie zostanie przyjęta do przewodu sądowego.

Postać Obrońcy Węzła Małżeńskiego

Ogromną rolę odgrywa także Obrońca Węzła Małżeńskiego, którego rolą jest wykazanie, że dane małżeństwo zostało ważnie zawarte.

W swoich uwagach bardzo często wskazuje on niespójność w oświadczeniach stron czy zeznaniach świadków.

Za wszelką cenę stara się bronić węzła małżeńskiego.

Niestety bardzo często strony w procesie o „rozwód kościelny”, czyli stwierdzenie nieważności małżeństwa, ignorują te uwagi, przez co nie dochodzi do „unieważnienia ślubu kościelnego”.

Co jeszcze zyskujesz współpracując z naszą Kancelarią?

Zredagowanie skargi powodowej wraz z odpowiedzią na uwagi Obrońcy Węzła Małżeńskiego to nie wszystko, co możemy dla Ciebie zrobić.

Nieodpłatna wstępna konsultacja prawna czy komfortowe warunki współpracy również zostaną Ci zapewnione.

Przekonaj się, że to możliwe: chcę poznać wszystkie korzyści